قیام پانزده خرداد نقطه آغاز بیداری مردم ایران
زهرا نجاتی در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «پیام جغتای»؛ اظهار کرد: واقعه پانزده خرداد در شرایطی رخ داد که فضای خفقان شدیدی بر کشور حاکم بود و حکومت محمدرضا شاه اجازه نقشآفرینی جدی به مردم در مسائل سیاسی و حکمرانی نمیداد در آن دوران بسیاری از مردم اساساً خود را در اداره کشور سهیم نمیدانستند و فضای عمومی جامعه به گونهای بود که حکومت تصمیم میگرفت و مردم صرفاً نظارهگر بودند.
وی با اشاره به نقش امام خمینی در آگاهیبخشی به جامعه افزود: در چنین شرایطی امام خمینی به عنوان یک عالم برجسته دینی که در قم به تدریس مشغول بود موضوعاتی مانند قانون کاپیتولاسیون را مطرح و نسبت به پیامدهای آن هشدار داد ایشان در جلسات درس فقه و اخلاق خود که در حوزه علمیه قم و از جمله مدرسه فیضیه برگزار میشد مردم را نسبت به تصویب قوانینی آگاه کرد که به گفته ایشان شأن و استقلال مردم ایران را زیر سؤال میبرد.
این کارشناس سیاسی ادامه داد: پس از طرح این مسائل حکومت پهلوی با واکنشی شدید برخورد کرد و امام خمینی را بازداشت کرد دستگیری ایشان و همچنین اعتراض به موضوع کاپیتولاسیون موجب شد مردم واکنش نشان دهند و در شهرهای مختلف به خیابانها بیایند این اعتراضات با برخورد شدید حکومت مواجه شد و تعداد زیادی از مردم در جریان سرکوبها کشته شدند.
نجاتی گفت: در قم شمار زیادی از جانباختگان این واقعه دفن شدهاند و حتی روایتهایی وجود دارد که برخی پیکرها هرگز به خانوادهها بازنگشت.
وی با تأکید بر تأثیر تاریخی این واقعه بیان کرد: اهمیت پانزده خرداد در این بود که برای نخستین بار مردم به صورت جدی وارد عرصه سیاسی شدند و اقدامات حکومت را مورد پرسش و تحلیل قرار دادند پیش از آن معمولاً اعتراضها در حد واکنش برخی علما یا نامهنگاریها باقی میماند اما در این مقطع مردم خود را در سرنوشت کشور سهیم دانستند و به میدان آمدند.
کارشناس سیاسی همچنین با اشاره به گسترش اعتراضها در شهرهای مختلف بیان کرد: حرکت اعتراضی از قم آغاز شد و سپس به شهرهایی مانند تهران، ورامین، ری و تبریز گسترش یافت در این اعتراضها بسیاری از مردم حتی با کفنپوشی در خیابانها حاضر شدند و با وجود سرکوب شدید حکومت اعتراضها ادامه پیدا کرد.
نجاتی پانزده خرداد را آغاز یک مسیر طولانی مبارزه دانست و افزود: از سال ۱۳۴۲ تا پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ حدود پانزده سال مبارزه و آگاهیبخشی در جامعه شکل گرفت در این دوره مردم به تدریج به بلوغ سیاسی رسیدند و نقش رهبری امام خمینی نیز در میان آنان تثبیت شد.
وی ادامه داد: این روند نشان میدهد که انقلاب اسلامی نتیجه یک واکنش لحظهای یا احساسی نبود بلکه حاصل سالها مبارزه و شکلگیری آگاهی عمومی در جامعه بود.
این کارشناس سیاسی در پایان با اشاره به اهمیت تبیین این وقایع برای نسل جوان تأکید کرد: اگر ابعاد تاریخی و اجتماعی واقعه پانزده خرداد بیشتر برای نسلهای جدید روایت و تحلیل شود درک بهتری از روند شکلگیری انقلاب اسلامی و نقش مردم در آن به دست خواهد آمد.
انتهای خبر/
خبرنگار:کیمیا کیوانلو
