شجاعت و زمانشناسی راهبردهای اصلی در بازخوانی نهضت عاشورا
مهدی اصغرپور در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «صبح توس»؛ به بررسی مهمترین درسهای این واقعه برای جامعه امروز پرداخت و اظهار کرد: واقعه عاشورا دریایی از آموزههاست که یکی از برجستهترین آنها درس «شجاعت» است ما شاهد هستیم که پس از جریان کربلا قیامهایی شکل گرفت که شاید یکی از کمتر شنیده شدهترین آنها قیام مردم سیستان باشد مدت کوتاهی پس از واقعه کربلا مردم سیستان علیه والی خود که برادر عبیدالله بن زیاد بود شورش کردند و با وجود دستگاه قضایی، لشکر و سپاهی که او در اختیار داشت وی را از شهر بیرون کردند این شجاعت ثمره مستقیم جریان عاشورا بود زیرا تا پیش از آن حکومت جور بر آنها مسلط بود اما پس از کربلا مردم با الهام از امام حسین(ع) این جرأت را پیدا کردند همچنین قیام توابین و قیام مختار پس از چندین سال سکوت در دوران بنیامیه نشاندهنده همین بیداری روحیه شجاعت است.
وی در ادامه به درس «نیاز به شناخت و عمل به موقع» اشاره کرد و افزود: امام حسین(ع) به عنوان امام تشخیص به موقع داشتند و قیام کردند اما برخی این تشخیص به موقع را نداشتند ما باید درس بگیریم که اگر کسی امام را دیرهنگام یاری کند حرکت او دیگر آن ارزش و اثرگذاری لازم را نخواهد داشت.
کارشناس دینی همچنین به بحث «احساس شخصیت» اشاره کرد و گفت: جامعهای که احساس شخصیت نکند مرده است خداوند در قرآن میفرماید اجابت کنید خدا و رسول را زمانی که شما را به چیزی دعوت میکنند که زندهتان میکند امروزه برخی کشورها مانند ژاپن با وجود ثروت و علم احساس شخصیت ندارند وقتی کشوری ارتش ندارد و ۹۰ درصد بودجه نظامیاش را به سربازان آمریکایی میدهد تا از او دفاع کنند یعنی اجازه ساخت سلاح ندارد و مردمش در برابر فساد این سربازان فریادشان به جایی نمیرسد نشاندهنده نبود همین شخصیت است حتی میبینیم نخستوزیر ژاپن با حقارت به خلبانی که در هیروشیما بمب اتم انداخته ادای احترام میکند در حالی که باید او را مذمت میکرد این فقدان شخصیت است که در چنین جوامعی موج میزند.
وی درباره چرایی حرکت امام به سوی کوفه با وجود آگاهی از سرانجام کار تصریح کرد: قیام اباعبدالله(ع) را نباید تکبعدی و صرفاً بر اساس دعوت کوفیان دید این حرکت سه بعد اصلی داشت اول بیعت نکردن با حاکم مدینه که در اینجا امام در موضع «مدافع» است و میفرماید بیعت نمیکنم دوم نامههای متعدد مردم کوفه که حجت را بر امام تمام کرد امام به سمت آنها رفت تا در تاریخ نماند که مردمی خواستار یاری بودند و امام لبیک نگفت لذا در اینجا امام موضع «متعاون» دارد بعد سوم نیز بحث امر به معروف و نهی از منکر است که امام در آن موضع «مهاجم» دارد و علیه فساد حاکم هجمه میکند.
کارشناس دینی در پاسخ به سوالی درباره درک فریضه امر به معروف در جامعه امروز اظهار کرد: متأسفانه این فریضه بهدرستی درک نشده است برخی میگویند نباید در امور دیگران دخالت کرد اما باید تبیین شود که امور شخصی با امور اجتماعی متفاوت است وقتی رفتاری مانند بیحجابی در جامعه ظاهر میشود دیگر یک امر شخصی در خانه نیست بلکه یک ناهنجاری اجتماعی است که پیامدهایی مثل دلسردی خانوادهها و فساد را به دنبال دارد.
وی تأکید کرد: تذکر لسانی مانند ضربالمثل «یک دست صدا ندارد» است اگر نفر اول، دوم و سوم تذکر بدهند فرد خطاکار متوجه قبح عملش میشود اما اگر سکوت کنیم و با شوق نگاه کنیم این رفتار تشویق به گناه محسوب میشود.
اصغرپور با تاکید بر ضرورت استفاده از زبان نسل جدید برای انتقال مفاهیم عاشورا گفت: ما مبلغان و فعالان فرهنگی باید زبان نسل امروز یا همان «نسل ضد » را بلد باشیم نمیتوان با شیوههای دهههای قبل با جوانی که با گوشی و فضای مجازی عجین است صحبت کرد باید از ابزارهای روز و جاذبههای تبلیغی استفاده کنیم.
وی به فعالیت گروههایی مانند «دختران انقلاب» اشاره کرد و افزود: این گروهها در تهران و فضای مجازی با زبان نرم و ملایم و استفاده از ابزارهای نوین کارهای فرهنگی تمیزی در حوزه حجاب انجام میدهند که الگوی موفقی برای کار فرهنگی است.
اصغرپور پیام عاشورا برای نسل عصر رسانه را بصیرت در برابر تحریف دانست و بیان کرد: امروزه رسانهها به راحتی جای حق و باطل را عوض میکنند این ریشه تاریخی دارد چنانکه معاویه با کار رسانهای برهای به کودکان میداد و میگفت معاویه داده و بعد آن را پس میگرفتند و میگفتند علی(ع) پس گرفته تا بغض علی(ع) را در دل آنها بکارند امروز هم در فضای مجازی هر چه میبینیم لزوماً حق نیست و باید با ابزار روز در مقابل این هجمهها ایستاد.
کارشناس دینی شور و شعور حسینی را مکمل یکدیگر دانست و اظهار کرد: شور نباید رقیب شعور باشد ما باید از ظرفیت شور و اشک برای ایجاد معرفت استفاده کنیم باید تبیین کنیم که امام برای چه قیام کرد دشمنش چه ویژگیهایی داشت و وظیفه امروز ما چیست.
وی همچنین درباره نقش حضرت زینب(س) و امام سجاد(ع) گفت: مورخین قدیمی بیشتر به نقل وقایع میپرداختند و کمتر تحلیل میکردند اما امروزه وظیفه ماست که این پیامهای ناقص رسیده را تحلیل و تبیین کنیم خوشبختانه اکنون کتابهای تبیینی خوبی در این زمینه وجود دارد.
اصغرپور وظیفه روحانیت در مواجهه با خرافات را حساس ارزیابی کرد و افزود: روحانیت باید دو وظیفه را همزمان انجام دهد یکی حفظ شور و محبت اهلبیت(ع) و دیگری زدودن خرافات بر اساس مستندات تاریخی البته این کار باید نرم و قدمبهقدم باشد تا منجر به تضعیف اصل عزاداری نشود.
وی همچنین فرهنگ شهادتطلبی را یک «قدرت نرم» توصیف کرد و گفت: قدرتهای مادی از ترس مرگ و زندان برای کنترل مردم استفاده میکنند اما فرهنگ شهادتطلبی امام حسین(ع) قدرتی است که بر پایه معرفت بنا شده و در مقابل تیر و تفنگ و موشک ایستادگی میکند.
اصغرپور خاطرنشان کرد: اگر امام حسین(ع) امروز در میان ما بودند دغدغهشان همان اصلاح امت و مبارزه با فساد بود اصلاح وضعیت مالی برخی مسئولین، بهبود وضعیت فرهنگی و حجاب، و اولویت دادن به کارهای فرهنگی.
وی در پایان عنوان کرد: پیام من بازگشت به سیره پیامبر(ص) و امیرالمؤمنین(ع)، مبارزه با اختلاس، فساد و دشمنشناسی در برابر دشمنان شیعه و اسلام است.
انتهای خبر/
خبرنگار: مبینا محمدآبادی/نویدیان